Twee verschillende vragen
Bij een flink incident spelen vaak twee vragen. Heeft de brandweer genoeg mensen en materieel? En moeten de hulpdiensten hun werk samen regelen?
Voor elke vraag bestaat een eigen soort opschaling. Brandweeropschaling gaat over de brandweer zelf: personeel, voertuigen, leiding en speciaal materieel. GRIP gaat over de samenwerking tussen brandweer, politie, ambulancezorg, gemeente en andere partners. Bij de hogere GRIP-niveaus praat ook het bestuur mee, zoals de burgemeester.
Wat betekent middelbrand, grote brand of zeer grote brand?
Met deze woorden geeft de brandweer aan dat er meer slagkracht nodig is. Er komen dan extra tankautospuiten. Dat zijn de rode brandweerwagens die je het vaakst ziet. Bij verdere opschaling kunnen ook extra leiding, ondersteuning en specialistisch advies worden opgeroepen.
Brandweer Nederland geeft daar een voorbeeld van. Daarin staat onder meer een officier van dienst (OvD), een leidinggevende van de brandweer ter plaatse. Bij een zeer grote brand staan in dat voorbeeld ook een hoofdofficier van dienst (HOvD) en een adviseur gevaarlijke stoffen.
Het blijft een voorbeeld. Welke wagens en welke mensen er precies komen, verschilt per brand en per regio. Brandweer Nederland zegt dat er ook nadrukkelijk bij.
Waarom schaalt de brandweer op? Bijvoorbeeld omdat de brand groot is of veel rook geeft. Of omdat het gebouw slecht te bereiken is, er mensen gered moeten worden of het vuur zich dreigt uit te breiden. Ook extra bluswater of speciaal materieel kan de reden zijn. Het blijft een keuze binnen de brandweer.
Wat betekent GRIP?
GRIP staat voor Gecoördineerde Regionale IncidentbestrijdingsProcedure. Het is een vaste werkwijze voor grote of ingewikkelde situaties. De hulpdiensten werken dan snel samen in één gezamenlijke organisatie.
GRIP is geen wet. Er zijn landelijke afspraken, maar elke veiligheidsregio mag die op een eigen manier invullen. De hoofdlijnen zijn overal hetzelfde. De details kunnen per regio verschillen.
Er zijn verschillende niveaus:
- **GRIP 1:** dicht bij het incident komt meestal een Commando Plaats Incident (CoPI). Daarin zitten leidinggevenden van de verschillende hulpdiensten. Zij overleggen ter plekke.
- **GRIP 2:** er komt een Regionaal Operationeel Team (ROT) bij. Dat team werkt vanaf een vaste plek in de regio.
- **GRIP 3 en 4:** er komt een beleidsteam bij. Bij GRIP 3 adviseert dat team de burgemeester. Bij GRIP 4 adviseert een regionaal beleidsteam de voorzitter van de veiligheidsregio.
- **GRIP 5:** kan worden gebruikt bij een ramp of crisis in meer dan één veiligheidsregio. Dat gebeurt alleen als de besturen van die regio's samen moeten optreden.
GRIP zegt dus vooral iets over samenwerking, de gevolgen voor de omgeving en wie welke besluiten neemt.
Een zeer grote brand is niet vanzelf GRIP
Soms heeft de brandweer veel eigen mensen en wagens nodig, maar hoeft er weinig te worden afgestemd met andere diensten. Dan is brandweeropschaling genoeg, ook bij een zeer grote brand.
Het kan ook andersom. Je ziet dan maar een paar brandweerwagens, terwijl er toch GRIP wordt afgekondigd. Bijvoorbeeld omdat veel organisaties betrokken zijn, het incident grote gevolgen heeft voor de buurt of er lastige besluiten nodig zijn.
In het voorbeeld van Brandweer Nederland staan voor middelbrand, grote brand, zeer grote brand en GRIP 1 steeds andere teams. Bij GRIP 1 schuiven bijvoorbeeld ook leidinggevenden van politie, ambulancezorg en gemeente aan in het CoPI.
Ze kunnen ook tegelijk gelden
Stel: een grote brand geeft rook over een woonwijk. Mensen moeten hun huis uit, het bluswater is vervuild of de stroom- of watervoorziening loopt gevaar. Dan heeft de brandweer meer slagkracht nodig én moeten de diensten samenwerken. Je ziet dan bijvoorbeeld zeer grote brand en GRIP 1 tegelijk.
Het ene woord gaat over de brandweer, het andere over de gezamenlijke aanpak van alle diensten.
Wat zegt een P2000-melding je?
Zie je in een melding "grote brand" staan, dan zegt dat nog niets over schade of slachtoffers. En GRIP betekent niet meteen een landelijke ramp. Beide worden soms al vroeg gekozen, uit voorzorg, zodat de hulp goed geregeld is.
Wil je weten of er gevaar is en wat je moet doen? Volg dan NL-Alert en de berichten van de veiligheidsregio, de gemeente en de hulpdiensten. Een P2000-melding laat hooguit een deel van de opschaling zien, en niet alle besluiten die later volgen.